Tại sao bến cảng
Quảng Châu của
Trung Quốc lại
treo cờ của Tây
Ban Nha, Mỹ, Anh,
Hà Lan?

Chương 4: CHÂU ÂU VÀ NƯỚC MỸ
TỪ CUỐI THẾ KỈ  XVIII ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XX.
BÀI 9: CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MỸ CHUYỂN SANG GIAI ĐOẠN CHỦ
NGHĨA ĐẾ QUỐC

MỤC TIÊU
Kiến thức

+ Mô tả được những nét chính về
quá trình hình thành của chủ
nghĩa đế quốc
+ Nhận biết được những chuyển
biến lớn về kinh tế, chính sách
đối nội, đối ngoại của các đế
quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ từ
cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ
XX.

Phẩm chất
+ Chăm chỉ: HS sưu tầm tranh ảnh, tài liệu
liên quan phục vụ bài học.
+ Trách nhiệm: HS có trách nhiệm của công
dân đối với Tổ quốc trong công cuộc phát
triển và hội nhập quốc tế hiện nay. trong
quá trình học tập như đóng góp ý kiến khi
cùng làm việc nhóm.
+ Yêu nước: Bồi dưỡng tinh thần yêu nước,
nhật thức được sức ép của chủ nghĩa thực
dân phương Tây đối với Việt Nam và các
nước Châu Á, Phi, Mỹ La-tinh

Nội dung

01

Những nét chính về quá trình hình thành của
chủ nghĩa đế quốc

02

Những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách
đối nội, đối ngoại của các đế quốc Anh, Pháp ,
Đức Mỹ từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX

BÀI 9: CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MỸ CHUYỂN SANG GIAI
ĐOẠN CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC

1. Những nét chính về quá trình hình thành của
chủ nghĩa đế quốc

Hoạt động nhóm bàn :

1. Dựa vào hình 9.1, tư liệu 9.2 và thông tin trong bài, các
nhóm hãy nêu các biểu hiện của quá trình hình thành chủ
nghĩa đế quốc ở châu Âu và Mỹ.

2. Chủ nghĩa tư bản phát triển
thành chủ nghĩa đế quốc vào
thời điểm nào?

Em hiểu công ty
độc quyền là như
thế nào?

Minh họa công ty độc quyền (Ảnh : luathoangphi)

Tổ chức độc quyền là liên minh giữa những nhà
tư bản to để tập trung vào trong tay một phần to
(thậm chí toàn bộ) món hàng của một ngành, cho
phép liên minh này phát huy ảnh hưởng quyết
định đến quá trình sản xuất và lưu thông của
lĩnh vực đó

Cácten (Cartel)

là hình thức đơn
vị độc quyền dựa
trên sự kí kết
hiệp định giữa
các xí nghiệp
thành viên

Các hình
thức độc
quyền
Tờrớt (Trust)

thống nhất cả việc
sản xuất và tiêu thụ
vào tay một ban
quản trị chung, còn
các thành viên trở
thành các cổ đông.

Xanhđica
(Syndicate)

là thể loại tổ chức
độc quyền trong
đó việc tiêu thụ
hàng hóa do một
ban quản trị chung
đảm nhiệm, nhưng
sản xuất vẫn là
công việc độc lập
của mỗi thành

Cácten (Cartel)

là hình thức đơn vị độc
quyền dựa trên sự kí
kết hiệp định giữa các
xí nghiệp thành viên

Các hình thức độc
quyền

Tờrớt (Trust)
thống nhất cả việc sản
xuất và tiêu thụ vào tay
một ban quản trị chung,
còn các thành viên trở
thành các cổ đông.

Xanhđica
(Syndicate)
là thể loại tổ chức độc
quyền trong đó việc tiêu
thụ hàng hóa do một ban
quản trị chung đảm
nhiệm, nhưng sản xuất
vẫn là công việc độc lập
của mỗi thành viên.

 Mục đích : tối đa hóa lợi nhuận, chiếm vị trí độc tôn trên
thị trường trong việc cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ.

Em hãy hình dung các thuộc địa khu vực ảnh hưởng
của mỗi đế quốc trên lược đồ?

- Cuối thế kỉ XIX, các công ti độc quyền lớn ra đời đã
lũng đoạn thị trường và nền kinh tế, chi phối đời
sống chính trị, xã hội ở mỗi nước.
- Tư bản công nghiệp + tư bản ngân hàng => tư bản
tài chính => Tăng cường xuất khẩu tư bản
- Các nước tư bản tăng cường cạnh tranh và xâm lược
thuộc địa.
=> Chủ nghĩa đế quốc ra đời

2. Những chuyển biến lớn về kinh tế , chính sách đối nội, đối
ngoại của các đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ từ cuối thế kỉ XIX
đến đầu thế kỉ XX
Nhiệm vụ :

Vòng 1: Vòng chuyên gia
+ Nhóm 1,2: Những chuyển biến về kinh tế của các nước đế
quốc Anh, Pháp, Đức Mỹ?
+ Nhóm 3,4: Chính sách đối nội, đối ngoại của các nước đế quốc
Anh, Pháp, Đức, Mỹ?
+ Nhóm 5,6: Từ lược đồ 9.5, hãy xác định vị trí thuộc địa của các
nước đế quốc Anh, Pháp Đức, Mỹ?
Vòng 2 : Vòng mảnh ghép

a. Những chuyển biến lớn về kinh tế

XUẤT KHẨU TƯ BẢN CỦA TƯ SẢN ANH
ĐẦU TƯ SẢN XUẤT

TRONG NƯỚC

THUỘC ĐỊA

Nguyên liệu

Nhập từ nước
ngoài

Tại chỗ

Nhân công

Trả lương cao

Trả lương thấp

Hàng hóa

Mang ra nước
ngoài bán

Tiêu thụ tại chỗ

Lợi nhuận

Thấp hơn

Cao hơn

1

Anh
Pháp
Đức
Mĩ

2

3

4

Mĩ
Đức

1. Tại sao
vị trí kinh
tế Mỹ lại có
sự thay đổi
như vậy?
Anh
Pháp

Cuối thế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XIX Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
Vị trí công nghiệp các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ

1. Mỹ tiến hành Cách mạng
công nghiệp muộn, thừa hưởng
thành tựu từ Anh, tập trung cải
tiến máy móc, hợp lý hoá sản
xuất. Tài nguyên phong phú,
đất nước hoà bình lâu dài…

? Sức mạnh của
các tổ chức độc
quyền ở Mỹ
như thế nào?

Tranh đương thời nói về  quyền lực  của các tổ chức độc quy ền ở
Mỹ (Nguồn : Joseph Keppler)

1. Mỹ tiến hành CMCN muộn, thừa hưởng
thành tựu khoa học, kĩ thuật từ Anh; Tài
nguyên phong phú, đất nước hoà bình...
2. Các công ty độc quyền liên kết chặt chẽ
với giới chính trị gia Mỹ chi phốiđời sống
kinh tế, chính trị, xã hội Mỹ
3. Cho đến hiện nay, ở Mỹ vẫn duy trì chế
độ Cộng hoà, 2 đảng Dân chủ và Cộng hoà
thay nhau cầm quyền…

a. Những chuyển biến lớn về kinh tế
- Giữa thập niên 90 của thế kỉ XIX, Công nghiệp
Mỹ vươn lên đứng đầu thế giới, Đức giữ vị trí
thứ hai, Anh xếp vị trí thứ ba, Pháp giữ vị trí
thứ tư.

BÀI TẬP
- Quan sát lược
đồ, mô tả tình
trạng kinh tế và
thuộc địa giữa
các nước đế
quốc bằng 1 câu
hoàn chỉnh?
- Tình trạng trên
sẽ dẫn đến hậu
quả gì?

Đáp án

- Tình trạng phát
triển không đồng
đều về kinh tế và
thuộc địa giữa các
nước đế quốc
- Hậu quả: Mâu
thuẫn gay gắt về
vấn đề thị trường
và thuộc địa giữa
các nước làm nảy
sinh các cuộc chiến
tranh giành giật

b. Những chuyển biến trong chính sách đối
nội, đối ngoại
- Chính sách đối nội

Toàn bộ quyền lực trong nhà nước Đức nằm trong tay quý tộc địa chủ và tư
sản độc quyền, giới cầm quyền Đức có ý đồ gây chiến tranh để tranh giành
thuộc địa nên đã “quân sự hóa” bộ máy nhà nước bằng cách đưa các
tướng lĩnh quân đội lên nắm chính quyền để chuẩn bị cho cuộc chiến
tranh. Chính quyền đó rất hung hãn trong việc đàn áp nhân dân và tập
trung mọi hoạt động cho việc chuẩn bị chiến tranh để phân chia lại thị
trường thế giới.
 Nước Đức được ví như “Con hổ đói đến bàn tiệc muộn”
Giai cấp thống trị hiếu chiến âm mưu dùng vũ lực để chia lại th ế
giới nên chủ nghĩa đế quốc là “Chủ nghĩa quân phiệt, hiếu chiến”

* Chính sách đối nội
- Chính quyền các nước Anh, Pháp, Đức thi hành chính sách nhằm b ảo
vệ quyền lợi cho giai cấp tư sản , đàn áp sự nổi dậy của phong trào
công nhân.
- Nước Mỹ: hai đảng Cộng hòa và Dân chủ thay nhau cầm quyền,
chính sách đối nội tập trung chủ yếu vào: hàn gắn vết thương chiến
tranh, hòa hợp quốc gia, tái thiết đất nước. Tuy nhiên chính sách đ ối
với người Mỹ gốc Phi và phụ nữ vẫn còn nhiều hạn chế.

Chính sách đối ngọại

Biểu đồ thể hiện diện tích và dân số của đế quốc Anh

Chính sách đối ngọại

Biểu đồ thể hiện diện tích và dân số của đế quốc Pháp.

Hãy xác định trên lược đồ các vùng ảnh hưởng và kiểm soát của Mỹ?
Hãy xác định lược đồ thuộc định của các nước Anh, Pháp, Đức?

*Chính sách đối ngoại
Chính sách đối ngoại cơ bản của các nước đế quốc Anh,
Pháp, Đức, Mỹ vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX là tăng
cường xâm lược , mở rộng hệ thống thuộc địa.

Trò chơi:
Thử tài phán đoán

HowWho
do
that?
(Làmlà…?)
thlàm
ế nào?)
are
they?
(Chúng
What
arethey
theydo
doing?
(Chúng
gì?)
When
do
they
do
it?
(Khi
nào?)
What
this?
Why
doisthey
do(Đây
that? là
(Tgì?)
ại sao?)

Nguồn : James Gillray's 'The Plum-Pudding in Danger'

Luyện tập

VẼ SƠ ĐỒ TƯ DUY THỂ HIỆN NHỮNG NÉT CHÍNH CỦA CHỦ
NGHĨA ĐẾ QUỐC TỪ CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẾ ĐẦU THẾ KỈ XX

GIẢI CỨU
RỪNG XANH

POW!

Câu 1: Các nước tư bản có
nhiều thuộc địa là:

Anh và Pháp

Câu 2: Cuối thế kỉ XIX – đầu thế
kỉ XX, quốc gia này được ví như
“con hổ đói đến bàn tiệc
muộn”?

Nước Đức

Câu 3: “Xứ sở của các ông
vua công nghiệp” là nước:

Nước Mỹ

Câu 4: Điểm nổi bật trong chính
sách đối ngoại của các nước
Anh, Pháp, Đức, Mỹ là gì?

Đẩy mạnh xâm lược, khai
thác và bóc lột thuộc địa

Câu 5: Chuyển biến quan trọng
nhất về kinh tế của các nước đế
quốc cuối thế kỉ XIX- Đầu thế kỉ XX
là gì?

Xuất hiện các công ty độc
quyền

Vận dụng
Em hãy sưu tầm thêm tư liệu
về nhân vật Bi-xmác để hiểu
rõ hơn về chính sách đối nội
và đối ngoại của Đức cuối thế
kỉ XIX.
Otto von Bismarck (1815 – 1898)

HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC:
- Học và thực hiện nhiệm vụ GV giao ở bài 9.
- Chuẩn bị bài 10:
+ Nhóm 1+2: Tìm hiểu hoàn cảnh lịch sử dẫn đến sự ra
đời của Công xã Pa -ri.
+ Nhóm 3+4: Nhân dân đã bảo vệ Công xã Pa -ri như thế
nào?
+ Nhóm 5+6: Tại sao nói Công xã Pa -ri là nhà nước do
dân và vì dân?

CẢM ƠN CÁC EM!
CHÚC CÁC EM HỌC
TỐT!